Νόμος 4734/2020:Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της 5ης Οδηγίας για την Πρόληψη και Καταστολή της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες

Αιώνες πριν, η σύσταση οργανωμένων κοινωνιών, αποτέλεσε το πρώτο ισχυρό  όπλο ενάντια στην αυθαιρεσία και την εγκληματικότητα .  Από την εποχή του συμβατικού οικονομικού εγκλήματος και την «εγκληματικότητα του λευκού περιλαίμιου», έχουμε μεταπηδήσει στην εποχή της ευέλικτης πρακτικής του ηλεκτρονικού οικονομικού εγκλήματος, που διευκολύνει την νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και την χρηματοδότηση της τρομοκρατίας όσο ποτέ άλλοτε. Η ανάγκη για θωράκιση της νόμιμης οικονομικής δραστηριότητας επιτάχυνε τις διαδικασίες για εξειδικευμένες νομοθετικές ρυθμίσεις.

Την κύρια εθνική νομοθετική ρύθμιση για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, αποτελεί ο Νόμος 4557/2018, που ενσωμάτωσε στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγία ΕΕ/2015/849 ή αλλιώς 4η οδηγία για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Η διαρκής εμφάνιση  νέων ευρηματικών μεθόδων στη νομιμοποίηση παράνομων εσόδων, απαιτεί μια αέναη νομοθετική επαγρύπνηση. Σε συνδυασμό με μια σειρά διεθνών οικονομικών και τρομοκρατικών  εγκλημάτων προέκυψε η ανάγκη της ενίσχυσης και της επικαιροποίησης της 4ης οδηγίας. Η ανάγκη αυτή πραγματώνεται μέσα από την 5η πια Οδηγία για το ξέπλυμα, η οποία πρόσφατα ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία. Ο νέος Νόμος  4734/2020 (ΦΕΚ Α’ 196/08.10.2020) με τίτλο «Τροποποίηση του ν. 4557/2018 (Α΄ 139) για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας – Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/843 (L 156) και του άρθρου 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/2177 (L 334) και λοιπές διατάξεις» ενισχύει το νομικό πλαίσιο για την πρόληψη και καταπολέμηση του φαινομένου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

Οι μεγαλύτερες αλλαγές του νέου νόμου (4734/2020) έγκεινται κυρίως στην προσθήκη δυο νέων άρθρων. Πρόκειται  για τα άρθρα (21Α)  και (34Α) στο ν. 4557/2018.

Σύμφωνα με το πρώτο εφαρμόζεται ένας κεντρικός αυτοματοποιημένος μηχανισμός ηλεκτρονικής ανάκτησης δεδομένων (Σύστημα Μητρώων Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών) για την έγκαιρη εξακρίβωση των στοιχείων φυσικών ή νομικών προσώπων, που κατέχουν ή ελέγχουν λογαριασμούς πληρωμής, τραπεζικούς λογαριασμούς και θυρίδες ασφαλείας, που τηρούνται εντός της ελληνικής επικράτειας. Κατά συνέπεια απλουστεύεται η διαβίβαση των αιτημάτων παροχής πληροφοριών μεταξύ των αρμοδίων αρχών του άρθρου 6.

Με το δεύτερο άρθρο διευκολύνεται και ενθαρρύνεται, μέσω ειδικών ρυθμίσεων, η  συνεργασία μεταξύ των ελληνικών και των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών και  αποτρέπεται  η επιβολή αδικαιολόγητων και υπερβολικών  περιοριστικών όρων στα πλαίσια της μεταξύ τους ανταλλαγής πληροφοριών.

Στο Βασικό Νόμο 4557/2018 για την νομιμοποίηση παράνομων εσόδων ενσωματώνεται και ένα τρίτο άρθρο, το υπ’ αριθμόν 16Α, μέσω του οποίου προστίθενται δικλείδες ασφαλείας σχετικά με συναλλαγές από και προς τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου, όπως αυτές χαρακτηρίζονται από το σχετικό κατάλογο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Μια επίσης σημαντική αλλαγή είναι η  επέκταση του  πεδίου εφαρμογής του Νόμου 4557/2018, με απώτερο σκοπό να βελτιωθούν οι μηχανισμοί άμυνας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και να περιοριστεί η ανωνυμία, που διέπει τα ψηφιακά νομίσματα και τις προπληρωμένες κάρτες. Για τις τελευταίες μειώνεται και το όριο του ποσού χρήσης από τα 250€ στα 150 €.

 Ως υπόχρεο πρόσωπο λογίζεται πλέον και:

  • κάθε πρόσωπο που αναλαμβάνει να παρέχει, είτε άμεσα είτε μέσω άλλων συνδεδεμένων προσώπων, υλική βοήθεια, συνδρομή ή συμβουλές σχετικά με φορολογικά θέματα, ως κύρια επιχειρηματική ή επαγγελματική δραστηριότητα
  • κάθε πρόσωπο που εμπορεύεται ή ενεργεί ως μεσάζων στο εμπόριο έργων τέχνης σε ελεύθερους λιμένες
  • κάθε πάροχος υπηρεσιών ανταλλαγής εικονικών νομισμάτων και παραστατικών νομισμάτων
  • κάθε πάροχος υπηρεσιών θεματοφυλακής ψηφιακών πορτοφολιών

Κατά τα λοιπά ο νόμος 4734/2020 έρχεται να τροποποιήσει ουσιαστικά μια σειρά από άρθρα του Βασικού Νόμου (4557/2018):

  • Με την τροποποίηση του άρθρου 3 παρ. 7,8  ορίζεται εκ νέου ο πραγματικός δικαιούχος και το ανώτερο διοικητικό στέλεχος.
  •  Στο άρθρο 3 προστίθενται επίσης οι ορισμοί για το ηλεκτρονικό χρήμα, τα εικονικά νομίσματα και τους παρόχους υπηρεσιών θεματοφυλακής ψηφιακών πορτοφολιών.
  • Στο άρθρο 4 τροποποιούνται οι ορισμοί για τις τρομοκρατικές πράξεις, την τρομοκρατική οργάνωση, τα τρομοκρατικά εγκλήματα, καθώς και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.
  • Με την τροποποίηση του άρθρου 6 :

H Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ορίζεται ως Αρμόδια Εποπτική Αρχή για:

           α) τους παρόχους των υπηρεσιών ανταλλαγής εικονικών νομισμάτων και

           β) τους παρόχους υπηρεσιών θεματοφυλακής ψηφιακών πορτοφολιών.

Στο ίδιο άρθρο ενισχύεται μέσω ασφαλών διαύλων επικοινωνίας το πλαίσιο υποβολής καταγγελιών, που αφορούν παραβάσεις από υπόχρεα πρόσωπα, καθώς και τα μέτρα προστασίας των εργαζομένων, που καταγγέλλουν παραβάσεις που έχουν διεξαχθεί εντός του υπόχρεου προσώπου. Ως επί το πλείστον διευρύνεται η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων εποπτικών αρχών των κρατών μελών, ενώ Αρμόδια αρχή για ενημέρωση ορίζεται η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών στο πλαίσιο αναβάθμισης του ρόλου της αντί των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών.

  • Με την τροποποίηση του άρθρου 8 περιγράφονται οι αρμοδιότητες της  Επιτροπής Στρατηγικής, η οποία αποτελεί τον εθνικό μηχανισμό εντοπισμού, ανάλυσης, εκτίμησης και αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της χρηματοδότησης της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής.
  • Η αντικατάσταση του άρθρου 20 τροποποιεί τα μέτρα προστασίας των αναφερόντων προσώπων μέσω της διασφάλισης νομικής προστασίας των φυσικών προσώπων που δέχονται απειλή, εχθρική ενέργεια ή δυσμενείς εργασιακές πρακτικές, επειδή αναφέρουν, εσωτερικά ή στην Αρχή, τις υπόνοιές τους για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας

Παρόλο που η ενσωμάτωση της 5ης Οδηγίας αποτελεί πια γεγονός και ένα σπουδαίο βήμα στον αγώνα κατά του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή  αναμένεται να ανακοινώσει στις αρχές του 2021 μια νέα νομοθετική πρόταση. Θα είναι ένα κείμενο που θα εφαρμοστεί άμεσα από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. χωρίς ανάγκη ενσωμάτωσης και θα στοχεύει στην προστασία της ενιαίας αγοράς της Ε.Ε.

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com